> "Hiện tượng" Petroland mở ra một câu chuyện lớn
Liên quan đến nghi vấn về những bất thường trong việc thay đổi chính sách kế toán ghi nhận doanh thu trong hai năm 2010 và 2011, CTCP Đầu tư hạ tầng và đô thị Dầu khí (Petroland) vừa có công văn giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở GDCK TP. HCM.
Theo công văn giải trình, Petroland thừa nhận việc thay đổi chính sách kế toán về việc ghi nhận doanh thu và giá vốn được quyết định vào ngày 2/2/2012, nhưng đã chậm công bố thông tin là sai sót đáng tiếc của Công ty trong việc cập nhật các văn bản liên quan đến chứng khoán và TTCK. Công ty sẽ "nghiêm túc rút kinh nghiệm, không để xảy ra việc chậm công bố thông tin", Công văn của Petroland viết.
Giải trình lý do thay đổi chính sách kế toán, Petroland cho rằng, từ năm 2010, Công ty đã áp dụng chính sách ghi nhận doanh thu và giá vốn của bất động sản (căn hộ, văn phòng, trung tâm thương mại) được bán trước khi việc xây dựng hoàn tất, mà theo đó, Công ty có nghĩa vụ xây dựng và hoàn tất dự án bất động sản và người mua thanh toán tiền theo tiến độ xây dựng và chấp nhận các lợi ích, rủi ro từ những biến động trên thị trường; doanh thu và giá vốn được ghi nhận theo tỷ lệ hoàn thành của công việc xây dựng.
Trong công văn giải trình, Petroland viết "Sau 2 năm áp dụng, Petroland nhận thấy, chính sách ghi nhận doanh thu này chưa thực sự phù hợp với thực tiễn phát triển của ngành bất động sản tại Việt Nam. Theo đó, Công ty đã quyết định thay đổi chính sách ghi nhận doanh thu đối với hoạt động bán bất động sản kể từ năm tài chính 2012 theo Quyết định số 99/QĐ Petroland ngày 2/2/2012. Tuy nhiên, theo yêu cầu của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 29: thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót thì việc tự nguyện thay đổi chính sách kế toán cần phải được áp dụng hồi tố cho các kỳ kế toán trước".
Trong BCTC năm 2010 trở về trước, doanh thu bán bất động sản được ghi nhận từ việc bán hàng các bất động sản trước khi hoàn thành thuộc các dự án Phú Mỹ Hưng và Chung cư Petroland, Quận 2. Trong năm 2011, dự án Phú Mỹ Hưng đã hoàn thành và bàn giao cho khách hàng sử dụng, nên BCTC năm 2011 thể hiện toàn bộ doanh thu và lợi nhuận của những dự án bất động sản đã bán và bàn giao cho khách hàng thuộc dự án Phú Mỹ Hưng. Còn dự án Chung cư Petroland quận 2 chưa bàn giao đi vào sử dụng đã được ghi giảm doanh thu và lợi nhuận khi trình bày lại BCTC năm 2010.
Vào thời điểm lập BCTC năm 2010, Petroland cũng lấy lý do việc thay đổi chính sách kế toán ghi nhận doanh thu "nhằm cung cấp thông tin cậy và thích hợp hơn với tình hình sản xuất của Công ty". Khi đó, thị trường bất động sản đã xuất hiện những dấu hiệu khó khăn rõ ràng. Năm 2010, nhiều DN cùng ngành với Petroland, trong đó, có Hoàng Anh Gia Lai đã thay đổi chính sách kế toán từ ghi nhận theo tiến độ thực hiện hợp đồng sang hướng thận trọng hơn, ghi nhận khi đã hoàn thành bàn giao dự án.
Cũng chính việc thay đổi chính sách kế toán "ngược chiều" với quy định của chuẩn mực và xu hướng chung của Petroland đã giúp BCTC năm 2010 sau kiểm toán của Petroland có doanh thu và lợi nhuận rất đẹp. Hai lần thay đi, đổi lại chính sách kế toán làm dịch chuyển chóng mặt các số liệu tài chính, nhưng Petroland chỉ giải thích bằng cụm từ "nhằm cung cấp thông tin cậy và thích hợp hơn với tình hình sản xuất của Công ty", liệu có hợp lý không?
